Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Ik werd in januari 1988 gebeld.
Dat er een geweldige ontdekking was gedaan in het Sierra Juarez-gebergte.
In Oost-Oaxaca, Mexico.
Na een korte verkenning beseften we dat we iets op het spoor waren.
Iets van een ongekend grote schaal.
Er is een enorme ingang op de top van de berg.
En een uitgang waar de rivier uit stroomt.
Meer dan 2700 meter diep.
Daarmee is Cheve in theorie de diepste grot op aarde.
Of een mens er doorheen kan, gaan we bepalen.
Dit is niet echt een racebaan.
Dit is een test voor je de grot in gaat.
Al deze manoeuvres heb je daar ook nodig.
Dit verzinnen we niet.
Voorzichtig. Bedenk waar het heen gaat.
We doen dit omdat er iemand is gestorven.
Hij had geen ervaring met dit type touwen...
en hij viel op z'n hoofd.
Sindsdien hebben we dit parcours ingesteld...
om iedereen te testen.
De meesten hebben veel ervaring. Sommigen zijn wat nieuwer.
Dat is goed. Schakel over.
We hebben maar 40 minuten voor het hele parcours.
Maar de meeste mensen zijn jonger dan 20.
De geleider eraf en de as eraf.
Die is eraf. Precies 17.
Dat ging bijna helemaal volgens het boekje.
Ik ben Pablo Durana en ik ben de cinematograaf die de grot in gaat.
Ik heb expedities gedaan in Groenland en Antarctica.
In moeilijke omgevingen.
Maar ik ben nog nooit in een grot geweest...
die zo diep en ingewikkeld is.
Dit is een echte verkenning. Cheve is het begin van een mysterie.
Hopelijk ontdekken ze de passage die dit de diepste grot ter wereld maakt.
Basiskamp
Ik bevestig even dat we de bevoorrading gaan aanvullen.
Hopelijk morgen of overmorgen.
Mensen gaan terug naar Kamp 1 en Kamp 2.
De afstand en diepte die nodig zijn om bij Cheve te komen...
is uniek onder de grotten ter wereld. Het is een enorme inspanning.
Het kost kilo's aan apparatuur en het plannen duurt maanden.
Kamp 1 basiskamp hier, over.
Horen jullie me? We moeten je spreken.
Er is een team dat al het eten inpakt.
En zorgt dat er bevoorrading is...
voor meerdere dagen in de grot.
Dus het vagevuur-gat is uitgelijnd met carter één.
In de 30 jaar tijd hebben we een reeks ondergrondse kampen opgezet.
Steeds dieper de grot in.
Naar onze huidige frontlinie...
van verkenning op ongeveer vijf kilometer van de ingang.
Voor wie naar Kamp 5 wil, zeg ik...
de enigen die daarheen gaan...
zijn degenen wiens vaardigheden daar nodig zijn.
Het is geen fijne plek.
Er zijn dit jaar tien landen betrokken bij dit project.
We moeten een georganiseerd team hebben van...
goed getrainde mensen. Plus een beetje geluk.
Dit is de laatste aardse grens. Het echte werk.
We bezetten deze berg met wel 60 mensen.
We hebben de beste technologie en grotonderzoekers.
We willen van deze grot de diepste ter wereld maken.
Redden we het met één rol tape?
Ja. - Dat zal wel moeten.
Nu de onderzoekskit erop en klaar.
Een beetje zwaar.
Ik ga naar de frontlinie, naar Kamp 5...
om het hoofdteam te helpen om dieper de grot in te gaan.
Alsof we naar een veldslag gaan. - Ja.
Is iedereen er klaar voor? Kom op.
Vanaf de ingang is het vijf uur reizen naar het eerste kamp.
Er past een vliegtuig in de ingang.
Je eerste indruk is dat het groot is.
En die indruk blijf je hebben.
De toegangskamer zelf is honderden meters lang...
voor je door de vloer kan naar de eerste put.
Als je op de bodem bent, hoor je de Cheve rivier voor het eerst.
Kamp 1 1 km van de oppervlakte
Dat wordt nuttig als we dieper zijn.
De volgende die erin komt, zet dat maar op de lijst voor Kamp 2.
Kamp 1 is een acclimatiseerkamp voor mensen die net aankomen.
Om te wennen aan de hoogte...
en het fysieke geweld van het slepen van zware ladingen.
Ik wil drie liter ontbijt bewaren.
Ja, dit is Kamp 1. We hebben...
vier mensen met zo'n 60 kilo eten op weg naar Kamp 2.
Vlak voor Kamp 2, is...
een zeer technische afdaling van een ondergrondse waterval van 150 meter.
Zal ik daar op je wachten?
Als je kan wachten, zou dat fijn zijn.
Maar ik wil niet dat je het koud krijgt.
Je moet twee meter omhoog.
Gebruik bij die dwarse lijn je koeienstaart, geen stijgklem.
Niet treuzelen, maar doe ook niets roekeloos.
Rots.
Het ergste dat kan gebeuren op een expeditie...
is dat er iemand doodgaat.
Dat weet ik uit persoonlijke ervaring. Dat is al vier keer gebeurd.
Als je over de rand kijkt, weet je dat de dood op de loer ligt.
Dus je let op bij alles wat je doet.
Dit is geen plek voor een gebroken been.
We kwamen nooit verder dan Kamp 3 en 4 in zo'n 20 jaar tijd.
Tot we in 2017 een nieuwe route vonden.
Kamp 5 is onze huidige verkenningslinie.
Vier hele dagen reizen vanaf het oppervlak.
Kamp 5 De frontlinie
Door een ingestorte tunnel kunnen we niet verder.
We moeten creatief zijn.
Eerst moeten we een weg vooruit vinden.
En zorg dat het Bill-formaat is.
Dat wordt lastig.
Een weg vooruit zonder Bill is beter dan geen weg vooruit.
Mee eens. - Het kan Bill-formaat gemaakt worden.
Sean Lewis en Witek Hoffman zijn onze specialisten aan het front.
Het is zoals bij elke wedstrijd.
Je supersterren staan vooraan en de anderen steunen ze.
Ik heb er een.
Ik raakte geïnteresseerd in Cheve toen ik hier kwam in 2018.
Ik werk nauw samen met Bill.
We werken bijna fulltime aan de logistiek en de data.
Ik denk dat alle expeditieleden hier zijn met dezelfde droom.
Als het hoofdteam door de ingestorte tunnel komt...
ontstaat een nieuwe passage die helemaal naar beneden leidt.
Ik controleer even of ik alles heb.
Ik heb een hamerboor en een bit.
Verwrongen gevoel van hoop. - Die heb ik ook.
Sean is een interessant personage. Hij studeerde natuurkunde.
Hij ziet dit als een wiskundige puzzel.
Er zijn overal aanwijzingen. Je kunt de wind en het water volgen.
Maar de grotomgeving is uniek.
Rots.
Hallo.
We creëren nu wat rook om te zien waar die heen gaat.
Hoe sterker de rook, hoe groter de ruimte tussen de rotsen is.
Het wil duidelijk omhoog.
De wind ging omhoog.
Dat laat zien dat de lucht zich hogerop makkelijker kan bewegen.
Hier zie je hem deze kant op gaan. - Ja, het is sterk hier.
De wind kan bijna overal komen. Maar kunnen wij daar ook komen?
Hij komt omhoog dus hier gaan we heen.
Veel losse stenen, dus hou afstand.
Op nieuw gebied liggen altijd losse stenen.
Kun je m'n helm pakken?
Geweldig. - Ik heb geen idee waar ik ben.
Ik snap echt niet hoe je dit doet.
Veel mensen hier zijn gewend om onder de grond te zijn...
in situaties waarin veel andere mensen claustrofobie of paniek zouden voelen.
Ik wil zeggen dat het eng is, maar ik ben nooit bang.
Dit begint er goed uit te zien.
Ik zie een grotere ruimte boven ons, dus we zijn op de goede weg.
We moeten tussen de keien door.
Dat aspect van speleologie, daar word ik blij van.
Ik voel me het gelukkigst als ik me in iets onbekends stort.
Te krap.
Dat kan niet, en dat ook niet.
Ik wil ook niet te veel stappen zetten en vergeten hoe we hier zijn gekomen.
Als dat gebeurt, is het heel eng. - Dat zou ik niet willen.
Hoe ben je daar doorheen gekomen?
We hopen in een tunnel te komen zonder keien.
Als dat gebeurt, kun je kilometers tunnel hebben.
Dan kom je zo de berg af.
Er is iets boven ons. Ik word er gek van.
Alle vijf de gaten gaan nergens heen.
Ik zie steeds een kleine ruimte met iets groters erboven.
Er is nog één gat.
Ze kunnen daar een echo horen. Dus daar is een grotere ruimte.
Ik ben onder de indruk van hun vastberadenheid.
Ze geven gewoon niet op.
Wat zie je nu? - Verderop is een grote kamer.
Grote kamer. - Een gat.
Jeetje. - Welkom.
Meer heb ik niet te zeggen.
Dit is enorm. - Een fijn gevoel, hè?
Het is een van de mooiste kamers in de hele grot.
Nu gaan we omhoog.
De eerste persoon zijn die een nieuwe plek betreedt...
waar nog nooit iemand is geweest, is heel bijzonder.
Vooral als je weet dat er een hele expeditie op zit...
en iedereen hoopt dat er een grote ontdekking wordt gedaan.
We zijn online en wachten op wat je gaat zeggen.
Begrepen, Bill. Gat hier, over.
Leg dat eens uit.
We gingen naar de top van de helling in een gat dat waarschijnlijk...
15 meter hoog en ongeveer even breed.
Goed gedaan, jongens. Een nieuwe kaart op tafel.
Dit is de doorbraak waarop we hebben gewacht.
We zijn nu voorbij de grote afbraakzone...
die 30 jaar lang de verkenning stillegde.
Zo ongewoon en zo mooi.
Kamp 5.5 wordt onze nieuwe verkenningsbasis...
om dieper te gaan dan ooit.
Genoeg voor twee mensen die liggen.
Alles hier bestaat uit scherpe, puntige keien.
Het is niet gebouwd op mensen.
We gaan dit bed maken.
Maak het mooi plat.
We beschermen onszelf tegen de druppels.
We moeten elke dag zo goed mogelijk benutten.
De expeditie heeft weinig tijd en middelen.
We willen de grens elke dag verkennen.
Op de republiek van 5.5.
Het wordt hier niet snel droog. - Nee, het stinkt vreselijk.
Het is helemaal nat en ik kan het al voelen en ruiken.
Ik heb geen schone kleren.
Ik draag al drie weken dezelfde sokken in bed.
Ik heb drie vieze shirts, meer niet.
Na een tijdje maak je je daar niet meer druk om.
Je gaat naar beneden.
Het gat in, daar ga je.
Jack, je ziet de hemel nooit en je werkt in een kerker.
Het voelt bizar om dagen lang van de oppervlakte te zijn.
Je weet dat er 1800 meter rots recht boven je zit.
Daar denk ik vaak aan.
Ik ben hier al zes weken.
Dit is m'n langste expeditie ooit.
Ik krijg wel heimwee als ik zo lang weg ben.
Er is daar zo weinig vertrouwds vergeleken met de oppervlakte.
Alles om je heen is een beetje vreemd.
Als je normaal het licht uitdoet...
komt er ergens licht vandaan en dan passen je ogen zich aan.
Als het echt helemaal donker is, passen je ogen zich niet aan.
Je ziet niets.
Voor mij is dat een heel comfortabel, knus gevoel.
Om alle chaos achter je te laten van het oppervlak van je...
hectische leven en om je te kunnen richten op één enkele taak.
Welterusten.
Kan ik naar boven komen?
Het huidige wereldrecord staat op 2212 meter in een grot genaamd Veryovkina.
In Oost-Europa.
Als we de bodem van Cheve bereiken, breken we dat record met 450 meter.
Als het de hoofdroute wordt, moeten we het touw losmaken.
Als de ontdekkingsreis steeds dieper de grot in gaat...
is er een hele bevoorradingsinfrastructuur achter ze.
Bestaande uit steeds meer mensen, hoe verder je richting de ingang gaat.
We hebben zakken met 755 liter aan spullen meegenomen.
We hebben vier zakken klimgerei.
We moeten Kamp 3 bevoorraden...
en zorgen dat meer spullen dieper de grot in blijven gaan.
Dat maakt speleologie zo bijzonder. Het is een gezamenlijke inspanning.
Ze werken als een leger mieren en ze laden voorraden in en uit...
voor de mensen in de voorhoede.
Het is moeilijker om dieper te gaan, want met elke meter...
ben je een meter verder van de ingang.
We zijn nu op een punt dat je net zo goed op de maan kunt zijn.
Drie, twee, één, nul. Alle motoren draaien, we stijgen op.
We zijn opgestegen. 32 minuten.
Als kind wilde ik astronaut worden.
Neil, we zien je naar beneden komen.
Prachtig.
Neil Armstrong en Buzz Aldrin op de maan zien landen...
dat heeft zich in m'n psyche gebrand.
Dit is Houston, we horen je luid en duidelijk.
In groep acht raakte ik geïnteresseerd in wetenschap.
Met kerst kreeg ik een keer...
zo'n scheikundeset en ik deed experimenten...
op promovendus-niveau in organische scheikunde.
Ik was de typische nerd. Ik had nooit dates tot ik afstudeerde.
Het doel was om astronaut te worden.
Negen jaar lang heb ik gesolliciteerd.
Ze deden psychologische en fysieke tests.
Ze zeiden dat ik te onafhankelijk was...
voor het astronautenkorps. Die brief koester ik nog steeds.
Ik richtte een bedrijf op.
Sindsdien richt ik me op ontdekkingsreizen.
Ik ben 68. Ik heb vele jaren in dit project gestoken.
Ik wil zo veel mogelijk verkennen in m'n leven.
Cheve is nu de grote verkenningsuitdaging.
Bill weet al lang dat dit het diepste grottenstelsel ter wereld is.
Hij komt hier al jaren elke keer terug.
Zonder er te komen. Dan raak je er steeds meer aan gehecht.
Cheve geeft je een stukje spectaculaire tunnel.
En als je denkt dat je het hebt, eindigt die tunnel.
Als het simpel was, deed iedereen het. - Dan was het 30 jaar geleden gedaan.
Wat zou je dan met je leven doen?
Ik zit hier prima. - Ik weet het.
Het zou een van Bills grootste prestaties zijn...
en de vervulling van een droom als we het record verbreken...
en de bodem van de wereld bereiken.
De expeditie richt zich nu op de missie van de mensen in Kamp 5.5.
Die mensen zijn de besten in het vinden van wegen.
Wat ik aan de andere kant doe, plan ik van tevoren.
Voedsel, logistiek en alle apparatuur hier in het basiskamp.
Ik kan wel janken.
Wat fijn om je te zien.
Eindelijk mag het tuigje af.
We hebben een geweldig team die hopelijk in de komende dagen...
het wereldrecord verbreken.
Hier is het. De grens ligt open.
Het is nog niet verkend. Zoek maar uit hoe het moet.
Kamp 5.5 werd onze nieuwe frontlinie in een onontdekte doorgang...
negen kilometer van het oppervlak.
Nu moet het team een uitweg zien te vinden die dieper de grot in leidt.
Deze kant op, denk ik.
Er is daar een grote echo.
Ik weet niet of het uit de doorgang van net komt.
Die is hoog en smal.
Corey is een ster in het vinden van een doorgang...
waar je het niet verwacht.
Hij heeft daar een soort zesde zintuig voor.
Zien waar de grot heen leidt en waar de ingang is.
De wind die we gaan voelen als we dieper de grot in gaan...
gaat hier doorheen.
Daar zijn we al een week naar op zoek.
Dertig jaar. - Best lang, ja.
Ik kwam voor het eerst naar Sistema Cheve in 2013.
Voor mij is Cheve hemels.
Maar soms moet je helse dingen doen.
Sommige doorgangen zijn zo groot dat het plafond instort.
Die doorgangen kunnen helemaal gevuld raken.
Soms tot aan het plafond.
Ik denk dat de we verder die kant op moeten.
Dit is net een puzzel waarin je omringd bent door stenen.
Als je één gat in gaat, zijn er daarachter weer vijf.
Als je er een uitkiest...
kom je weer drie tot zes nieuwe doorgangen tegen.
Als er tijdens het klimmen een ongeluk gebeurt...
komt er meestal een reddingshelikopter.
Hier in de grot is de kans op redding...
niet bestaand.
Ik denk dat het hier was.
Speleologen proberen steeds opnieuw door een bepaald stuk te komen.
En op een dag, na 20 keer proberen...
ontstaat een magische route en kom je naar de andere kant.
En dan boem.
Mijn hemel.
Het team van Kamp 5.5 meldde...
dat ze eindelijk in een massieve tunnel waren.
Het is ons gelukt.
We gaan het vanaf hier onderzoeken.
Dit is nog nooit verkend.
In een ruimte komen die nog nooit gezien is...
komt het dichtst bij de ervaring van op een andere planeet zijn.
Het is compleet nieuw voor mensenogen.
Ongelooflijk. Wat een dag.
We hebben nog anderhalve kilometer verder gezocht.
Goed gedaan. - We zijn er voorbij.
We klommen 40 meter omhoog.
Mooie vlakke stukken.
Harde klei, weinig druppels.
Dit is een mogelijke locatie voor Kamp 6.
Dit is misschien wel het best mogelijke spoor in elke grot op aarde.
Goedemorgen, Bill. Dit is Kamp 5.5. Er zijn interessante ontwikkelingen.
Ga je gang.
We hebben een prachtige plek voor Kamp 6.
Het is ongeveer twee uur van Kamp 5.5 vandaan.
Goed gedaan.
Laat maar weten wat je van ons nodig hebt.
Tot over een jaar.
We hebben de koe bij de horens.
Kamp 6 ligt dieper dan iemand ooit is geweest in Cueva Cheve.
Het is het meest afgelegen kamp dat ooit in een grot is gebouwd.
Hopelijk is het vanaf hier een rechte weg naar beneden.
Ik ben al een tijdje buiten dus ik ben klaar om de grot in te gaan.
Ik zie je beneden.
Dag. - Veel plezier.
Maar het is vijf dagen reizen vanaf de ingang om bij ze te komen.
Ik wil erbij zijn als ze eindelijk de juiste tunnel hebben.
Ik zie je beneden.
Terwijl ik naar beneden ga, onderzoekt het hoofdteam...
dieper dan waar mensen ooit zijn geweest.
De frontlinie
Moet je dat gesteente zien.
We hebben een aanwijzing.
De grot vertakt zich in veel richtingen.
Het is een keerpunt in de geschiedenis van Cheve.
Dit is echt cool. Er kan een heel goede tunnel zijn.
Dit is Colin. - Klaar om te gaan?
We gaan samen de grotten in.
Hoe ziet het eruit?
Dat is een mooi gat. - We moeten hierheen.
Ik kijk hier even.
De doorgang wordt groter.
Het gaat maar door.
Dat klinkt als een gat van vijf kilometer.
Niet slecht.
De kamers die we nu vinden, zijn enorm.
Hier is een kamer van 30 meter hoog.
En de kamer waar Adrian naartoe gaat, is twee keer zo hoog.
Steek maar aan, Adrian.
Het is een enorme berg.
Wat vind je ervan? - Geweldig.
Cheve is niet te stoppen.
Niet te stoppen.
Het gat is 60 meter hoog.
En 50 meter breed.
Dit is een van de beste speleologie dagen die ik ooit zal hebben.
We verbroken het Cheve-diepterecord. - Ja, we hebben hem dieper gemaakt.
De weg is wijd en open.
Als je zingt, is het alsof er een koor is in de grot.
Dus noemden we het Harmony Hall.
De weg is wijd en open.
1,5 km achter het hoofdteam
Weer een dag in de modder.
Ik heb goed geslapen, maar op veel nieuwe plekken pijn.
Als we zo doorgaan, krijgen we allemaal last van onze spieren.
Maar we kunnen blijven doorgaan tot de chocolademelk op is.
Kom op, Kamp 6. Zeg dat je iets hebt.
Kamp 6 aan basiskamp. - Daar gaan we.
We maakten de grot dieper en hebben 2,1 kilometer in kaart gebracht.
Heel mooi. Is het lineair of labyrintisch?
Een beetje van allebei.
We zaten in een enorme kamer die leidde naar een kleine tunnel.
En daar lag een plas water. Daar eindigde de grot.
Het was een carter, waar het water tot aan het plafond komt.
Maar er was hoop.
Er is hier een grote koepel waar ook een doorgang doorheen kan lopen.
Er loopt een spoor.
In de muren zaten meer tunnels.
De uitdaging was dat die tunnels heel hoog zaten.
Ons plan was om ons vol op de klim te storten.
Dat lijkt de beste optie.
Hoe hoog zit je verticaal op het hoogste punt?
Hij gaat zo'n 40 meter omhoog.
Dat is een heel eind omhoog.
Het lijkt erop dat we moeten klimmen.
Tot aan de andere kant.
Het is nog niemand gelukt om verder te komen.
Onze enige optie is...
een extreem hoge klim proberen.
Als we dit 's werelds diepste grot willen maken, moet dat.
Kamp 6
Wat vind je van Kamp 6?
Op basis van wat ik heb gehoord, is hier flink aan gesleuteld.
Ja, het heeft z'n charme.
Is dit de klim? - Ja, het hoge deel.
Ik ben het met Corey eens dat alles erop wijst dat die kamer de ware is.
Daar moet het zijn. En de tijd dringt. We moeten nu gaan.
Normaal hou ik me afzijdig...
en laat iedereen z'n ding doen. Maar nu zijn we op een punt...
dat als we een dag verliezen, we niet dieper kunnen graven.
Wat we hier in Cheve doen, vereist een enorme belegering.
Het is een enorme expeditie.
Ik heb een secundaire leidersrol in veel dingen.
Nu Bill ondergronds is, zijn Bev en ik boven verantwoordelijk.
Dus ik moet naar boven.
Daar ben ik natuurlijk niet blij mee. Maar zo gaat dat.
Dit is een teamprestatie en iedereen...
heeft die mentaliteit ook. Al hebben we een verschillende aanpak.
Het ergste is dat je midden in een ontdekking weg moet.
De opwinding is niet alleen het eerste moment.
Maar ook het in kaart brengen van wat er om de volgende hoek ligt.
Het is bijzonder om dit te doen.
Het is een voorrecht om die grens te kunnen verleggen.
Het is zes uur reizen naar de plek van de actie.
Maak geen stenen los. - Ik ga m'n best doen.
Als ik iets hoor, maak je dat je wegkomt.
Dit is onontgonnen terrein.
Zelfs een gigantische steen kan los blijken te liggen.
Dat is mij ook overkomen.
Maar ik wil bewijzen dat dit officieel...
de diepste grot ter wereld is. Want hij is hier.
En wij kunnen hem pakken.
Laten we rondkijken.
We zijn nu officieel op de plek van Kamp 7.
Je zag vaag een wit vlekje op het dak.
Witte kristallen suggereren dat er een tunnel is waar lucht doorheen stroomt.
We zetten daar kamp 7 op zodat we de volgende ochtend...
die muur kunnen beklimmen en die tunnel in kunnen gaan.
We hebben eten voor één dag. We hebben te weinig materiaal.
Niemand heeft ooit zo diep in een grot gekampeerd.
We hebben een logistiek probleem. Het kan tien dagen duren...
om de spullen hierheen te brengen.
En dan is het al te laat.
Het gewicht van afgelegenheid ligt op je schouders als je daar bent.
Maar je moet beseffen dat dit kostbare kansen zijn.
Het is een voorrecht om hier te zijn.
Niemand is ooit zo ver noord geweest in dit grottenstelsel.
En met een beetje geluk komen we er wel.
We klimmen naar boven.
Deze klim is onze laatste kans om dieper de grot in te komen.
We zoeken een manier om in dat gat te komen.
60 of 70 meter hoger lijkt de grot door te lopen.
Daar gaan we.
Nu we hier zijn, zien we twee watervallen.
Dat kan een kortere weg naar boven zijn.
Ik kan nu niks zeggen. We proberen ze allemaal.
En een van ze kan de doorgang zijn.
Hoeveel touw heb je nog? - Ongeveer 40 meter.
Onze middelen raken op.
Eten, haken, touw.
Hoeveel heb je er? Wat extra karabijnhaken.
Zes. - Is dat alles?
Kunnen we?
Het hele team rekent op ons.
We gebruiken alles wat we hebben.
Bill is hiervoor gebouwd. Hij is optimistisch....
en vastberaden genoeg om dit voor elkaar te krijgen.
Er is een bepaald karakter voor nodig en Bill is enorm vastberaden.
Er moet een uitweg zijn.
Het is te groot, er is te veel lucht, maar er moet een gat zijn...
in het plafond, dat de ingang is.
We moeten het team een antwoord geven.
Je bent niet te bereiken, dus als je een tijdgevoelige verwonding hebt...
zoals een beenbreuk, kan je het vergeten.
We kunnen hier niet gered worden.
Ik was zo bang dat ik mezelf moest dwingen te concentreren.
Want er was niets anders dan rotsen en modder overal.
Er zijn weinig plekken om je te zekeren.
Ondertussen kijk ik toe en probeer ik met m'n zaklamp...
te zien waar we heen moeten. Het is zo donker.
We kunnen niet zien waar we naartoe klimmen.
Dat is een enorme uitdaging op zo'n plek.
Je ziet niet waar je heengaat.
Zonder knoop, vijf meter.
Vijf meter, oké. Bedankt.
We hadden maar half zoveel touw als we nodig hadden.
En je wordt moe.
Het bloed stroom niet meer door je benen.
Je kunt niet zo lang in een harnas hangen.
Ik keek omhoog en...
besefte dat er nog zes of acht bouten moesten komen.
En we hadden nog drie meter dynamisch touw.
En je komt er niet zomaar weg.
Je kunt alleen aan een bout hangen op 55 meter hoogte.
En je hoopt maar dat de rots je houdt.
Er gingen toen veel ingewikkelde gedachtes door m'n hoofd.
We kwamen er met nog een heel kort stukje touw over.
Hier vonden we het antwoord.
Helaas was het een dichte muur.
Daar gaan we.
En?
De bouten en het touw zijn op.
En dat is een afgrond waar we niet vanaf kunnen klimmen.
Hier houdt het op. We hebben geen opties meer.
We waren een maand lang met de beste grotonderzoekers...
ver daar beneden en we hebben niets.
Die klim had moeten lukken.
Die kostte veel materiaal.
Ik wou dat ik door stenen kon kijken.
Om te zien dat het daar is.
Je kunt hier niks overwinnen. De grot overwint jou.
Dan ga je terug en zeg je: Hoe gaat het de volgende keer lukken?
We gaan.
Dat was een mooie laatste dag.
Ik ben ervan overtuigd dat het mogelijk is...
om dat wereldrecord hier te vestigen.
Als je gelooft dat er iets is en het de moeite waard is...
dan blijf je het proberen tot het lukt of tot je sterft.
Wat er dit jaar gebeurde, wat ik episch vond...
is dat we 20 kilometer aan nieuwe tunnels ontdekten...
waarvan de schaal zelfs in deze grot ongekend is.
Er is geen twijfel mogelijk dat we doorgaan.
Het is een project van meerdere decennia en generaties.
Het is de moeilijkste...
verkenningstocht ooit.
Hallo. - Hallo, vriend.
Het is fijn om weer in het basiskamp te zijn.
Hoi, hoe gaat het? - Goed.
Het zal fijn zijn om dit niet elke dag aan te hoeven trekken.
M'n rug doet nu het meest pijn.
Cheve is de eerste grot waar ik ben geweest.
Het was geweldig om dat mee te maken.
Ik film graag expedities waarbij je niet weet wat er gaat gebeuren.
Je verzint geen verhaal. Dit is een echte ontdekkingsreis.
Ik voel me zo bevoorrecht.
Als we dit in een ondergronds kamp hadden, waren we daar nu nog.
Ik wil erbij zijn.
Bij dat speciale moment waarop we...
van de ingang tot de bron komen.
Dat wordt zo bijzonder en de moeite waard.
En dat zal gebeuren.
Of het nu over één, twee of tien jaar gebeurt.
Dit wordt de diepste grot ter wereld.
Vertaling: Ellis Verk